本文综自:外语万花筒,晓澜教英语
蒋介石之错常凯申翻译。清华大学历史系副主任王奇Chiang Kai-shek 翻译(即蒋介石的韦氏拼音写法)。北京大学毕业,俄罗斯留学,
现任清华大学历史系副主任王琦在2008年10月出版的《中俄国界东段学术史研究:中俄国界东段问题在中俄西方学者视野中》一书中,蒋介石(韦氏拼音原文为Chiang Kai-shek)翻译成常凯申,就像当年把孟子翻译成门修斯一样,这样的历史学家让中国人对中国教育专家学者的学术权威和文化素养水平产生了极大的怀疑。
韦氏拼音,又称威氏拼音法,由英国人Thomas Francis Wade制定于19世纪末,广泛用于拼写中国人名和地名。
韦氏拼音 ,又称
威氏拼音法
,由英国人Thomas Francis Wade它是在19世纪末制定的,广泛用于拼写中国人的名字和地名。新中国制定和实施汉语拼音后,韦氏拼音在中国不再使用,但韦氏拼音在西方学术界仍然很流行。副教授王琦毕业于北京大学,在俄罗斯圣彼得堡国立技术大学学习后,他继续在清华大学历史系任教。这一次,他被披露了自己的错误。可以看出清华大学教育的虚浮和学术研究的薄弱,这使世界变得有趣,破坏了北京大学和清华大学百年的声誉。
威妥玛式拼音法(Wade-Giles romanization)又称威妥玛-翟理斯拼音,简称威氏拼音法 。它始于1867年,英国威妥玛(Thomas Francis Wade 从1818年到1895年,今天的习惯应该翻译成托马斯·韦德)与人合编的注音规则叫威氏拼音。
1871年,威妥玛担任英国驻华公使,1883年回国。从1888年开始,他在剑桥大学任教授,直到1895年去世。他以罗马字母为汉字注音,创立威氏拼音法。后来H.A.Giles稍加修改,合称WG威氏拼音法(Wade-Giles System)。它最大的优点是用送气符号(‘)来表示送气声母。
威玛氏音标
,在1958年大陆推广汉语拼音方案之前,广泛应用于人名、地名注音,影响很大。1958年后,逐渐废除。
除了少数需要保持文化传统的场合外,中国大陆基本上没有必要,除了一些已经习惯的专有名词,如I-ching(易经)、Tai-chi(太极)仍保留威妥玛拼音(请注意,北京大学、清华大学、苏州大学等英文名称为邮政拼音,中山大学名称为粤语记音,不是威妥玛拼音),大部分地名和人名都使用了汉语拼音。
威妥玛拼音与汉语拼音对比的例子,如:功夫 Kung1 fu1.汉语拼音为:gōng fu。
清末至1958年中国拼音方案公布前,中国和国际流行的中国拼音方案。该方案广泛用于拼写中国人名、地名等,一般称为威妥玛式拼音。威妥玛拼音虽然保持了一些接近英语拼法的特点,但并没有完全适应英语拼写的习惯。
威妥玛拼音法并没有完全消失。北京大学(Peking University)、清华大学(Tsinghua University)、苏州大学(SooChow University)英文校名是邮政拼音。
同时,为了保证历史的连续性,国内外少数知名商标仍采用威妥玛拼音法,如茅台Moutai,中华Chunghwa等等。汉语拼音实施后,虽然威妥玛拼音法在中国基本上不再使用
但在西方学术界还是比较流行的。一些历史名人的英一些历史名人的英语拼写,如孙中山Sun Yat-sen,毛泽东Mao Tse-tung,蒋介石ChiangKai-shek,宋庆龄Soong Ching-ling,宋美龄Soong May-Iing,等等。需要特别注意的是,有些人在把这些角色翻译成中文时开玩笑。一些使用威妥玛拼音的专有名词被吸收成英语外语,如功夫Kungfu、太极Taichi、易经I Ching、清明节Chingming Festival、宫保鸡丁Kungpao Chicken等等。遇到这些词时,也要特别注意,否则也会开玩笑。总之,威妥玛拼音还没有完全退出历史舞台,长期以来仍将发挥重要作用。注音声母与汉语拼音、威妥玛拼法对照表:
注音符号 ㄅ ㄆ ㄇ ㄈ ㄉ ㄊ ㄋ ㄌ ㄍ ㄎ ㄏ ㄐ ㄑ ㄒ ㄓ ㄔ ㄕ ㄖ ㄗ ㄘ ㄙ
汉语拼音 b p m f d t n l g k h j q x zh ch sh r z c s
威妥玛拼音 p p’ m f t t’ n l k k’ h ch(i) ch'(i) hs ch ch’ sh j ts,tz ts’,tz’ s,sz
读音 玻 坡 摸 佛 得 特 讷 勒 哥 科 喝 基 欺 希 知 蚩 诗 日 资 雌 思
单韵母与汉语拼音对应,威妥玛拼法对比表:
注音符号 ㄚ ㄛ ㄜ ㄝ ㄧ ㄨ ㄩ
汉语拼音 a o e ê i u ü
威妥玛拼音 a o e e i u ü
无声母时拼音标注方法 a o e eh yi wu yu
对应的汉字“读音” 阿 喔 鹅 (耶的韵母) 衣 屋 迂
方括号是汉语拼音。左边是这个汉语拼音的威氏拼音。
p[b]p'[p]m[m]f[f]
t[d]t'[t]n[n]l[l]
k[g]k'[k]h[h]
ch[j]ch'[q]hs[x]
ch[zh]ch'[ch]sh[sh]j[r]
ts tz[z]ts’ tz'[c]s ss sz[s]
y[y]w[w]
a[a]o[o]ê[e]eh[ê]êrh[er]
ih[-i1]ǔ[-i2]
i u[u]ǖ[ǖ]
ai[ai]ei[ei]ao[ao]ou[ou]
an[an]ên[en]ang[ang]êng[eng]
ia[ia]io[io]ieh[ie]iao[iao]iu[iou]
ien[ian]in[in]iang[iang]ing[ing]
ua[ua]uo[uo]uai[uai]uei ui[ui]
uan[uan]un[un]uang[uang]ung[ong]
ǖeh[ǖ]ǖan[ǖan]ǖn[ǖn]iung[iong]
中文拼音-韦氏拼音
Pinyin to Wade-Giles Conversion Table
Wade-Giles pinyin
a — a
ai — ai
an — an
ang — ang
ao — ao
ba — pa
bai — pai
ban — pan
bang — pang
bao — pao
bei — pei
ben — pen
beng — peng
bi — pi
bian — pien
biao — piao
bie — pieh
bin — pin
bing — ping
bo — po
bu — pu
ca — ts’a
cai — ts’ai
can — ts’an
cang — ts’ang
cao — ts’ao
ce — ts’e
cen — ts’en
ceng — ts’eng
cha — ch’a
chai — ch’ai
chan — ch’an
chang — ch’ang
chao — ch’ao
che — ch’e
chen — ch’en
cheng — ch’eng
chi — ch’ih
chong — ch’ung
chou — ch’ou
chu — ch’u
chuai — ch’uai
chuan — ch’uan
chuang — ch’uang
chui — ch’ui
chun — ch’un
chuo — ch’o
ci — tz’u
cong — ts’ung
cou — ts’ou
cu — ts’u
cuan — ts’uan
cui — ts’ui
cun — ts’un
cuo — ts’o
da — ta
dai — tai
dan — tan
dang — tang
dao — tao
de — te
deng — teng
di — ti
dian — tien
diao — tiao
die — tieh
ding — ting
diu — tiu
dong — tung
dou — tou
du — tu
duan — tuan
dui — tui
dun — tun
duo — to
e — o
en — en
er — erh
fa — fa
fan — fan
fang — fang
fei — fei
fen — fen
feng — feng
fo — fo
fou — fou
fu — fu
ga — ka
gai — kai
gan — kan
gang — kang
gao — kao
ge — ko
gen — ken
geng — keng
gong — kung
gou — kou
gu — ku
gua — kua
guai — kuai
guan — kuan
guang — kuang
gui — kuei
gun — kun
guo — kuo
ha — ha
hai — hai
han — han
hang — hang
hao — hao
he — ho
hei — hei
hen — hen
heng — heng
hong — hung
hou — hou
hu — hu
hua — hua
huai — huai
huan — huan
huang — huang
hui — hui
hun — hun
huo — huo
ji — chi
jia — chia
jian — chien
jiang — chiang
jiao — chiao
jie — chieh
jin — chin
jing — ching
jiong — chiung
jiu — chiu
ju — chü
juan — chüan
jue — chüeh
jun — chün
ka — k’a
kai — k’ai
kan — k’an
kang — k’ang
kao — k’ao
ke — k’o
ken — k’en
keng — k’eng
kong — k’ung
kou — k’ou
ku — k’u
kua — k’ua
kuai — k’uai
kuan — k’uan
kuang — k’uang
kui — k’uei
kun — k’un
kuo — k’uo
lü — lü
la — la
lai — lai
lan — lan
lang — lang
lao — lao
le — le
lei — lei
leng — leng
li — li
lian — lien
liang — liang
liao — liao
lie — lieh
lin — lin
ling — ling
liu — liu
long — lung
lou — lou
lu — lu
luan — luan
luan — lüan
lue — lüeh
lun — lun
luo — lo
ma — ma
mai — mai
man — man
mang — mang
mao — mao
mei — mei
men — men
meng — meng
mi — mi
mian — mien
miao — miao
mie — mieh
min — min
ming — ming
miu — miu
mo — mo
mou — mou
mu — mu
nü — nü
na — na
nai — nai
nan — nan
nang — nang
nao — nao
nei — nei
nen — nen
neng — neng
ni — ni
nian — nien
niang — niang
niao — niao
nie — nieh
nin — nin
ning — ning
niu — niu
nong — nung
nou — nou
nu — nu
nuan — nuan
nue — nüeh
nuo — no
ou — ou
pa — p’a
pai — p’ai
pan — p’an
pang — p’ang
pao — p’ao
pei — p’ei
pen — p’en
peng — p’eng
pi — p’i
pian — p’ien
piao — p’iao
pie — p’ieh
pin — p’in
ping — p’ing
po — p’o
pou — p’ou
pu — p’u
qi — ch’i
qia — ch’ia
qian — ch’ien
qiang — ch’iang
qiao — ch’iao
qie — ch’ieh
qin — ch’in
qing — ch’ing
qiong — ch’iung
qiu — ch’iu
qu — ch’ü
quan — ch’üan
que — ch’üeh
qun — ch’ün
ran — jan
rang — jang
rao — jao
re — je
ren — jen
reng — jeng
ri — jih
rong — jung
rou — jou
ru — ju
ruan — juan
rui — jui
run — jun
ruo — jo
sa — sa
sai — sai
san — san
sang — sang
sao — sao
se — se
sen — sen
seng — seng
sha — sha
shai — shai
shan — shan
shang — shang
shao — shao
she — she
shen — shen
sheng — sheng
shi — shih
shou — shou
shu — shu
shua — shua
shuai — shuai
shuan — shuan
shuang — shuang
shui — shui
shun — shun
shuo — shuo
si — ssu
song — sung
sou — sou
su — su
suan — suan
sui — sui
sun — sun
suo — so
ta — t’a
tai — t’ai
tan — t’an
tang — t’ang
tao — t’ao
te — t’e
teng — t’eng
ti — t’i
tian — t’ien
tiao — t’iao
tie — t’ieh
ting — t’ing
tong — t’ung
tou — t’ou
tu — t’u
tuan — t’uan
tui — t’ui
tun — t’un
tuo — t’o
wa — wa
wai — wai
wan — wan
wang — wang
wei — wei
wen — wen
weng — weng
wo — wo
wu — wu
xi — hsi
xia — hsia
xian — hsien
xiang — hsiang
xiao — hsiao
xie — hsieh
xin — hsin
xing — hsing
xiong — hsiung
xiu — hsiu
xu — hsü
xuan — hsüan
xue — hsüeh
xun — hsün
ya — ya
yai — yai
yan — yen
yang — yang
yao — yao
ye — yeh
yi — i
yin — yin
ying — ying
yo — yo
yong — yung
you — yu
yu — yü
yuan — yüan
yue — yüeh
yun — yün
za — tsa
zai — tsai
zan — tsan
zang — tsang
zao — tsao
ze — tse
zei — tsei
zen — tsen
zeng — tseng
zha — cha
zhai — chai
zhan — chan
zhang — chang
zhao — chao
zhe — che
zhen — chen
zheng — cheng
zhi — chih
zhong — chung
zhou — chou
zhu — chu
zhua — chua
zhuai — chuai
zhuan — chuanzhuang — chuang
zhui — chui
zhun — chun“威妥玛式”拼音与人名
港台地区还会按照英国威式发音法来翻译】
Sun Yat-sen 孙中山
(是教名“孙日新”按照粤语发音转写成的)
Chiang Kai-shek 蒋介石
(按照粤语发音转写成的,可不是“常凯申”!)
Soong Ching-ling 宋庆龄
(ch=q)
Mao Tse-tung 毛泽东
(Ts=z t=d ung=ong)
Chou En-lai 周恩来
(ch=zh)
Chu Teh 朱德
(ch=zh t=d)
…
“常凯申”是个梗
清华大学副教授王奇在她出版的一本书中
将蒋介石(Chiang Kai-shek)翻译为”常凯申”确认过眼神,是”常凯申”没错?
【说到人名,当然得提人名zei多的《红楼梦》】
杨宪益夫妇与大卫·霍克斯对《红楼梦》中主角名的英译▼
(“杨译本”指的是:杨宪益夫妇所译;“霍译本”是指:大卫·霍克斯)
对小说中贾、史、王、薛家的主人
杨宪益夫妇采取“威妥玛式”拼音法
霍克斯采取的是纯汉语拼音译法
左右对比 感受一下邮政式拼音
邮政式拼音形成于“威妥玛式”拼音方案的基础上
是20世纪上半叶 西方国家拼写中国地名是最常用的系统
举几个例子:
北京 Peking 天津 Tientsin
重庆 Chungking 江苏 Kiangsu广州 Canton 香港 Hong Kong
…
1997年,联合国第三届地名标准化会议
决定采用《汉语拼音方案》
作为中国地名拼法的国际标准
威妥玛拼音也正式停止使用
但
仍有许多地名及其他词汇
由于长期使用形成的习惯
还保留着威妥玛及邮政式拼音的拼法
一些老字号,驰名品牌的名称保留了威妥玛式拼发
比如:中华烟
中华:Chunghua 不是Zhonghua
(ch=zh ung=ong)
比如:青岛啤酒
青岛啤酒:Tsingtao Beer 不是 Qingdao
比如:中华铅笔
中华铅笔:Chunghwa 不是 Zhonghua所以,放心,不是假冒产品!
